رفتن به محتوای اصلی

Article / Reza Farhadi

تداوم در عدم قطعیت؛ اول امکان تصمیم‌گیری را بازسازی کنید

وقتی مدت بحران نامعلوم است، نخستین مأموریت تداوم ساختن پاسخ نهایی نیست؛ باید امکان فکرکردن، اندازه‌گیری ظرفیت تحمل و نگه‌داشتن گزینه‌های معتبر را بازسازی کرد.

تصویر کاور مقاله با دفتر و قلم

«نمی‌دانیم» یک داده مدیریتی است

مدیران معمولاً برای نشان‌دادن تسلط، تمایل دارند پاسخ قطعی ارائه کنند. در بحران عمیق، این رفتار می‌تواند کیفیت تصمیم را کاهش دهد. ابهام باید به سه دسته تقسیم شود: مواردی که می‌دانیم و می‌توانیم بر مبنای آن‌ها تصمیم بگیریم؛ مواردی که اکنون نمی‌دانیم اما با مذاکره، داده یا آزمایش قابل‌کشف‌اند؛ و مواردی که خارج از اختیار سازمان‌اند و باید به‌عنوان عدم قطعیت سناریویی پذیرفته شوند.

ظرفیت تحمل را به زمان ترجمه کنید

عبارت‌هایی مانند «مدتی دوام می‌آوریم» برای تصمیم کافی نیستند. سازمان باید بسنجد با وضعیت فعلی یک ماه، دو ماه یا سه ماه امکان ادامه دارد. این محاسبه فقط نقدینگی نیست؛ تعهدات مشتری، هزینه تیم، هزینه زیرساخت، درآمد قابل‌اتکا و امکان تأمین منابع را نیز شامل می‌شود.

هسته قابل‌بازسازی را مشخص کنید

کوچک‌شدن یا توقف موقت برای همه کسب‌وکارها تصمیم درستی نیست، اما در برخی شرایط می‌تواند راه بقا باشد. مسئله مهم این است که سازمان هنگام کاهش، توان بازسازی خود را از بین نبرد. هسته قابل‌بازسازی ممکن است شامل افراد دارای دانش کمیاب، کد و داده حیاتی، رابطه با مشتریان و شرکای کلیدی، حداقل زیرساخت امن و اختیارهایی باشد که راه‌اندازی دوباره به آن‌ها وابسته است.

منابع انسانی فقط ظرفیت اجرا نیست

در بحران اجتماعی یا طولانی، کارکنان نیز با فشار روانی، خانوادگی و اقتصادی روبه‌رو هستند. ممکن است سامانه فعال باشد، اما سازمان توان واقعی کارکردن نداشته باشد. حفظ تیم به معنای ادامه عادی همه انتظارات نیست؛ ممکن است ساعات، اولویت‌ها، شیوه حضور یا اهداف کوتاه‌مدت تغییر کنند.

تداوم هر واحد، تداوم کل سازمان نیست

توسعه، عملیات، بازاریابی، منابع انسانی و ارتباط با مشتری هرکدام نیازهای متفاوتی دارند. اگر هر واحد فقط برای بقای خودش بهینه شود، سازمان نامتوازن می‌شود. برنامه تداوم باید این وابستگی‌ها را کنار هم قرار دهد و برای هر سناریو مشخص کند سطح فعالیت واحدها چگونه هماهنگ می‌شود.

گزینه‌های تصمیم را پیش از نقطه اضطرار بسازید

مشاور یا تیم برنامه‌ریزی قرار نیست به‌جای مدیر تصمیم بگیرد. نقش آن‌ها افزایش تعداد گزینه‌های معتبر و نشان‌دادن پیامد هر انتخاب است. هر گزینه باید دست‌کم شرط فعال‌شدن، اثر بر مشتری، اثر بر تیم، هزینه، ریسک بازگشت و مسئول اجرا داشته باشد.

تمرکز مدیریتی یک قابلیت تداوم است

مدیر نمی‌تواند عوامل خارج از اختیار را حذف کند، اما می‌تواند فضای تصمیم را سامان دهد. تداوم به معنای اصرار بر شکل قبلی کسب‌وکار نیست. گاهی تغییر شکل، تنها راه حفظ امکان ادامه است. در بحران نامعلوم، سازمان قبل از هرچیز باید توان دیدن و انتخاب‌کردن را حفظ کند.