رفتن به محتوای اصلی

Article / Hesam Maghsoudloo

از فهرست ریسک تا آمادگی واقعی در تداوم خدمات بانکی

چرا کمیته ریسک بدون بودجه، اختیار و اقدام اجرایی آمادگی نمی‌سازد و چگونه باید نقاط شکست مشترک خدمات بانکی را مدیریت کرد؟

تصویر کاور مقاله با دفتر و قلم

ریسک شناخته می‌شود، اما لزوماً به آمادگی تبدیل نمی‌شود

سازمان‌ها معمولاً در شناسایی ریسک ضعیف نیستند. فهرست ریسک‌ها تهیه می‌شود، داشبورد ساخته می‌شود، نقشه حرارتی ترسیم می‌شود و در کمیته‌ها درباره آن‌ها صحبت می‌شود. مسئله از جایی شروع می‌شود که این فهرست به مالکیت، اختیار، بودجه، تمرین و اقدام اجرایی تبدیل نمی‌شود. در صنعت بانکداری، فاصله میان «دانستن ریسک» و «آماده‌بودن برای ریسک» همان فاصله میان نگرانی ثبت‌شده و تداوم واقعی خدمت است.

محیط ریسک بانک ایرانی، تک‌حادثه‌ای نیست

بانک در یک محیط ساده و تک‌حادثه‌ای کار نمی‌کند. اتصال، شبکه پرداخت، تأمین‌کننده، زیرساخت قدیمی، تنظیم‌گری، امنیت سایبری، رفتار مشتری و اعتماد عمومی می‌توانند هم‌زمان جابه‌جا شوند. یک اختلال فنی ممکن است به نگرانی نقدینگی تبدیل شود؛ یک نشانه سایبری می‌تواند بحران ارتباطی بسازد؛ و یک وابستگی تأمین‌کننده می‌تواند توقف گسترده خدمت ایجاد کند.

نقاط شکست مشترک را جدی‌تر از خرابی‌های محلی ببینیم

خرابی محلی دردناک است، اما نقطه شکست مشترک نمایه تداوم سازمان را تغییر می‌دهد. زیرساخت مشترک، جریان داده مشترک، تأمین‌کننده مشترک، مسیر تصمیم مشترک و کانال ارتباطی مشترک می‌توانند چند خدمت را هم‌زمان از کار بیندازند. آمادگی از جایی شروع می‌شود که بفهمیم خدمات کجا وابستگی مشترک دارند، نه فقط اینکه هر سامانه به‌تنهایی کجا ممکن است خراب شود.

چرا کمیته ریسک به‌تنهایی کافی نیست؟

کمیته ریسک می‌تواند مسئله را قابل مشاهده کند، اما تداوم به تبدیل اجرایی نیاز دارد. هر ریسک مهم باید مالک مشخص، اختیار تصمیم، اقدام دارای منبع، آزمون یا تمرین و سازوکار پیگیری داشته باشد. بدون این عناصر، کمیته نگرانی را ثبت می‌کند، اما آمادگی نمی‌سازد.

نقش تنظیم‌گری در تداوم دوگانه است

تنظیم‌گری می‌تواند حداقل استاندارد و انضباط ایجاد کند، اما اگر سازمان‌ها انطباق را مقصد نهایی بدانند، خود می‌تواند به سختی عملیاتی تبدیل شود. نقش مفید تنظیم‌گری این است که تداوم را قابل مشاهده، قابل مقایسه و پاسخ‌گو کند و در عین حال برای تصمیم‌های متناسب با زمینه خدمت فضا باقی بگذارد.

آمادگی باید از سطح فناوری به سطح تصمیم برسد

آمادگی فنی مهم است، اما تداوم زمانی واقعی می‌شود که مدیران بدانند چه چیزی باید حفظ شود، چه چیزی می‌تواند افت کند، چه چیزی باید متوقف شود، چه چیزی باید اعلام شود و چه کسی حق تصمیم دارد. سامانه پشتیبان بدون وضوح تصمیم ممکن است استفاده نشود؛ داشبورد بدون مالکیت فقط شکست را شفاف‌تر توصیف می‌کند.

آزمون آمادگی، نه نمایش آمادگی

آزمون آمادگی نمایش نیست. باید شکاف وابستگی‌ها، نبود اختیار، زمان‌های بازیابی غیرواقعی و فاصله میان برنامه نوشته‌شده و توان واقعی اقدام را آشکار کند. ارزش تمرین در اثبات وجود برنامه نیست؛ در آشکارکردن چیزهایی است که پیش از بحران باید تغییر کنند.